Historia Archiwum
Archiwum powstało w 1946 r. jako oddział zamiejscowy Archiwum Państwowego w Schwerinie (Haupt- und Staatsarchiv Schwerin). W pierwszych latach funkcjonowania zajmowało się przede wszystkim gromadzeniem zespołów z zasobu Archiwum Państwowego w Szczecinie (Staatsarchiv Stettin), które w okresie II wojny światowej zostały ewakuowane do kilku miejscowości na terenie Pomorza Przedniego. W związku z tym archiwum w Greifswaldzie przechowuje znaczącą część świadectw 1000-letniej historii Pomorza i może uchodzić za jednego z dwóch sukcesorów pruskiego Archiwum Państwowego w Szczecinie. Od 1951 r. placówka nosi nazwę Archiwum Krajowe w Greifswaldzie (Landesarchiv Greifswald). Reforma organizacji archiwów państwowych z 1965 r. przyniosła archiwum nie tylko potwierdzenie jego samodzielności jako urzędu, lecz także rozszerzenie obszaru działania w zakresie gromadzenia materiałów archiwalnych powstałych po 1945 lub 1952 r. na okręg Rostock. Rozpoczęto wtedy przejmowanie zespołów urzędów i instytucji państwowych oraz organów administracji gospodarczej i przedsiębiorstw. Przejęcie po 1990 r. zespołów archiwalnych partii politycznych i organizacji społecznych uczyniło z Archiwum Krajowego jedną z ważniejszych placówek badań nad historią NRD.
<< wrócić
Zakres materiałów archiwalnych
- Archiwalia proweniencji pomorskiej do 1945 r., w tym źródła dotyczące Księstwa Rugijskiego i poszczególnych linii Księstwa Pomorskiego do 1637 r., Pomorza Szwedzkiego (1648-1815), brandenbursko-pruskiego Pomorza Tylnego (1653-1815) oraz pruskiej prowincji Pomorze (1815-1945).
- Materiały archiwalne urzędów państwowych, organów administracji gospodarczej i przedsiębiorstw oraz partii i organizacji masowych okręgu Rostock z okresu 1952-1990.
- Akta urzędów administracji landowej i urzędów administracji federalnej, mających siedzibę w północno-wschodniej części RFN od 1990 r.
<< wrócić
Zasób
10 000 dokumentów proweniencji kościelnej i świeckiej od XII w.;
40 000 map, planów i szkiców;
3 zbiory rękopisów, zbiór materiałów do historii najnowszej, zbiór czasopism.
3000 m.b. (788 zespołów) akt z okresu do 1945 r. zgromadzonych w Oddziale Akt Dawnych (Alte Zeit):
Archiwum Książąt Wołogoskich, Szwedzki Pomiar Pomorza (Schwedische Landesmatrikel), 9 zespołów władz Pomorza szwedzkiego, 8 zespołów administracji brandenbursko-pruskiej, 61 zespołów akt miast, 16 zespołów akt instytucji kościelnych, 44 zespoły rodzinno-majątkowe, 20 spuścizn, 31 zespołów administracji pruskiej, 19 zespołów landratur i wydziałów powiatowych, 20 zespołów administracji leśnej, 56 zespołów sądów różnych instancji, 4 zespoły urzędów kultury rolnej, 6 zespołów administracji podatkowej, 6 zespołów spółek wodnych i gruntowych.
5500 m.b. (180 zespołów) akt z okresu po 1945 r. zgromadzonych w Oddziale Akt Nowych (Neue Zeit):
władze okręgu Rostock - Rada Okręgu Rostock, Komenda Okręgowa Niemieckiej Policji Ludowej, banki i kasy oszczędnościowe, organa wymiaru sprawiedliwości, Komitet Organizacyjny "Tygodnia Bałtyku" (Ostseewoche);
przedsiębiorstwa - rybołówstwo i przetwórstwo ryb, stocznie, żegluga, porty, kolej;
partie i organizacje masowe - instancja okręgowa i instancje powiatowe Niemieckiej Socjalistycznej Partii Jedności (SED), zarząd okręgowy i zarządy powiatowe Wolnych Niemieckich Związków Zawodowych (FDGB).
Stan opracowania zespołów jest bardzo zróżnicowany. Niektóre z Oddziału Akt Nowych są nieopracowane i z tego powodu nie są udostępniane.
<< wrócić
Pomoce archiwalne
Inwentarze książkowe i kartkowe, spisy zdawcze.
Inwentarze tematyczne:
- Źródła do dziejów Żydów na Pomorzu;
- Melioracje na Pomorzu;
- Źródła do dziejów książki na Pomorzu w XIX i XX w.;
- Źródła do dziejów kolei na Pomorzu;
- Dokumenty do historii ruchu robotniczego na Pomorzu;
- Spis pomorskich ksiąg metrykalnych.
<< wrócić
Biblioteka
Biblioteka wewnętrzna (służbowa) do korzystania tylko na miejscu liczy ok. 24 000 woluminów, w tym 14 500 inkunabułów i starodruków. Zbiór jest skatalogowany.
Podstawowa tematyka: historia Pomorza, dzieje Europy wschodniej, historia krajów basenu Morza Bałtyckiego, przemysł stoczniowy i flota NRD.
<< wrócić
Wydawnictwa
Serie wydawnicze:
Quellen und Studien aus den Landesarchiven Mecklenburg-Vorpommerns - wydawane wspólnie z Głównym Archiwum Krajowym w Schwerinie (Landeshauptarchiv Schwerin);
Inventare, Findbücher und kleine Schriften des Landesarchivs Greifswald.
Edycja "Szwedzkiego Pomiaru Pomorza".
<< wrócić
Godziny otwarcia
od poniedziałku do czwartku 8.00 - 17.00
<< wrócić
Publikacje dotyczące Archiwum Krajowego (wybór):
J. Wächter, Das Landesarchiv Greifswald. Abriss seiner Entwicklung, "Archivmitteilungen", 1963, Nr. 3, s. 104-110
M. Schoebel, Das Vorpommersche Landesarchiv in Greifswald zwischen Zäsur und Kontinuität. Struktur und Wandel im pommerschen Archivwesen des 20. Jahrhunderts, w: B. Becker, K. Inachin (Hg.), Pommern zwischen Zäsur und Kontinuität 1918-1933-1945-1989, Schwerin 1999, s. 349-360
<< wrócić |
